Dlaczego zainteresowałam się dietą ketogeniczną?
Przez dłuższy czas obserwowałam, jak stopniowo powiększa się obwód mojego brzucha. Co jakiś czas musiałam zmieniać garderobę, ponieważ ubrania, które jeszcze niedawno dobrze leżały, stawały się coraz ciaśniejsze.
Zaczęło mnie to frustrować. Nie chodziło wyłącznie o liczbę na wadze. Coraz mniej podobało mi się to, co widziałam w lustrze, a jednocześnie nie bardzo rozumiałam, dlaczego moja sylwetka tak szybko się zmienia.
Byłam przecież przekonana, że odżywiam się zdrowo. Nie jadłam przypadkowo i nie miałam poczucia, że szczególnie sobie folguję. Mimo to sposób żywienia, który wcześniej wydawał mi się wystarczający, w okresie menopauzy przestał przynosić efekty, jakich oczekiwałam.
W poprzednim artykule „Tłuszcz trzewny – dlaczego po menopauzie talia może zmieniać się szybciej niż waga?” pisałam o tym, dlaczego po menopauzie talia może zmieniać się szybciej niż sama masa ciała. Spadek estrogenów, utrata części masy mięśniowej, pogorszenie wrażliwości na insulinę, sen, stres i codzienna aktywność mogą sprawić, że organizm zaczyna łatwiej gromadzić tłuszcz w okolicy brzucha.
Sama wiedza o tych mechanizmach nie odpowiadała jednak jeszcze na najważniejsze pytanie: co mogę z tym zrobić?
Pewnego dnia, przeglądając internet, zwróciłam uwagę na informacje dotyczące diety ketogenicznej. Początkowo zainteresowała mnie jako sposób odżywiania, który może ułatwiać redukcję masy ciała. Szybko jednak zauważyłam, że mówi się o niej również w kontekście insulinooporności, cukrzycy typu 2, zdrowia metabolicznego, a nawet ciśnienia tętniczego.
I właśnie te medyczne aspekty zaciekawiły mnie szczególnie. Nie tylko ze względu na moje własne zmiany metaboliczne. Mój mąż Grześ zmaga się z insulinoopornością i nadciśnieniem, dlatego chciałam zrozumieć, czy odpowiednio skomponowana dieta niskowęglowodanowa rzeczywiście może być pomocna również w takich problemach.
Jedną rzecz od razu ujęłam ostrożniej. O tym, że dieta bardzo niskowęglowodanowa może u części osób poprawiać kontrolę cukru, zwłaszcza w cukrzycy typu 2, mówi się dziś sporo – i rzeczywiście coś w tym jest. Ale wpływ samej diety ketogenicznej na ciśnienie nie jest już tak jednoznaczny. Przeglądy badań nie potwierdzają, by keto w wiarygodny sposób obniżało ciśnienie, a tam, gdzie jakiś efekt się pojawia, jest niewielki i najprawdopodobniej wynika z utraty masy ciała, a nie z samej ketozy.
Dlatego nie napiszę, że keto „leczy nadciśnienie”. Napiszę uczciwie: właśnie takie obietnice znalazłam w internecie i postanowiłam sprawdzić, ile jest w nich prawdy.
Nie chciałam bowiem rozpoczynać tej diety tylko dlatego, że ktoś obiecał szybkie efekty. Postanowiłam sprawdzić, czym właściwie jest ketoza, jak dieta ketogeniczna wpływa na organizm, co naprawdę wynika z badań i gdzie kończą się dowody, a zaczynają zbyt daleko idące obietnice.
Od tego zaczyna się moja droga z dietą ketogeniczną – i nasza nowa seria.
Menopauza zmieniła zasady gry
Zanim przejdziemy do samej diety, warto zatrzymać się na chwilę przy tym, dlaczego temat w ogóle pojawił się w moim życiu właśnie teraz.
Przez większość życia mogłam liczyć na to, że jeśli jem rozsądnie, moja sylwetka pozostaje mniej więcej stabilna. Menopauza tę umowę zmieniła. I nie chodzi tu o słabą wolę ani o to, że nagle przestałam się starać. Zmienił się grunt, na którym stoję.
Najkrócej mówiąc, spadek estrogenów sprawia, że tłuszcz chętniej odkłada się w okolicy brzucha, a nie – jak wcześniej – na biodrach i udach. Do tego dochodzi stopniowa utrata masy mięśniowej, która postępuje z wiekiem, jeśli o mięśnie świadomie nie zadbamy. A mięśnie to nie tylko kwestia wyglądu – to tkanka, która w dużej mierze decyduje o tym, jak organizm gospodaruje cukrem.
Dlatego moim celem nie może być wyłącznie mniejsza liczba na wadze. Równie ważne jest zmniejszanie obwodu talii przy możliwie dobrym zachowaniu masy i siły mięśniowej. W praktyce oznacza to zwracanie uwagi nie tylko na węglowodany i tłuszcz, lecz także na odpowiednią ilość białka oraz regularną pracę mięśni.
I tu pojawia się słowo, które będzie nam towarzyszyć przez cały ten tekst: insulinowrażliwość, czyli to, jak dobrze komórki reagują na insulinę – hormon, który pomaga glukozie przedostać się z krwi do wnętrza wielu komórek.
Wraz z menopauzą ta wrażliwość u wielu kobiet się pogarsza. Organizm musi wydzielać więcej insuliny, żeby osiągnąć ten sam efekt, a długotrwale podwyższony poziom insuliny może sprzyjać magazynowaniu energii i utrudniać uwalnianie tłuszczu z tkanki tłuszczowej.
Do tego dokłada się sen, który w okresie menopauzy bywa płytszy i częściej przerywany, oraz przewlekły stres. Jedno i drugie może wpływać na poziom kortyzolu, apetyt, gospodarkę glukozową i gromadzenie tłuszczu w okolicy brzucha.
Nie piszę tego, żeby zabrzmiało to jak wyrok. Piszę, bo zrozumienie tych mechanizmów było dla mnie ważnym momentem. Okazało się, że to, co brałam za własną porażkę, jest w dużej części biologią. A skoro tak, to być może dało się do tego podejść nie emocjami, lecz strategią.
Sama wiedza nie odpowiadała jednak na pytanie: co konkretnie mogę z tym zrobić?
I właśnie szukając odpowiedzi, trafiłam na dietę ketogeniczną.
Keto zainteresowało mnie nie tylko jako dieta odchudzająca
Gdyby chodziło wyłącznie o zrzucenie kilku centymetrów w talii, pewnie potraktowałabym keto jak kolejną dietę z długiej listy. Ale moją uwagę przykuło coś innego.
W moim domu temat gospodarki cukrowej nie jest abstrakcją. Mój mąż Grześ zmaga się z insulinoopornością i nadciśnieniem. To znaczy, że w naszej kuchni pytanie: „Co jemy i jak to wpływa na cukier oraz ciśnienie?” nie jest ciekawostką, lecz codziennością.
Kiedy więc czytałam, że dieta bardzo niskowęglowodanowa bywa omawiana w kontekście insulinooporności i cukrzycy typu 2, zaczęłam się zastanawiać, czy to nie jest trop, który warto zbadać dokładniej.
Nie po to, żeby na własną rękę leczyć Grzesia dietą – to byłaby nieodpowiedzialność. Ale po to, żeby zrozumieć, co nauka rzeczywiście mówi o związku między sposobem odżywiania a zdrowiem metabolicznym.
I tu od razu muszę postawić granicę, o której będę jeszcze pisać w dalszej części.
Jeśli ktoś przyjmuje leki na cukrzycę lub nadciśnienie – tak jak Grześ – rozpoczęcie diety ketogenicznej nie jest decyzją, którą powinien podejmować samodzielnie.
Duże ograniczenie węglowodanów może dość szybko zmienić poziom glukozy, ciśnienie oraz gospodarkę wodno-elektrolitową, a wtedy dotychczasowe leczenie może wymagać oceny przez lekarza.
Nie wszystkie leki wiążą się jednak z takim samym ryzykiem – dokładnie wyjaśnię to w dalszej części. To temat na rozmowę z lekarzem, a nie na samodzielny eksperyment w kuchni.
Na razie zostańmy przy pytaniu, które zaprowadziło mnie dalej: czym właściwie jest ta cała ketoza i dlaczego ograniczenie węglowodanów miałoby cokolwiek zmieniać?
Na czym właściwie polega dieta ketogeniczna?
Żeby to zrozumieć, trzeba na chwilę zajrzeć do tego, jak organizm zdobywa energię.
Na co dzień ważnym paliwem dla naszego organizmu jest glukoza – cukier, który powstaje przede wszystkim z węglowodanów, takich jak pieczywo, kasze, ryż, ziemniaki, owoce czy słodycze.
Kiedy zjadamy węglowodany, poziom glukozy we krwi rośnie, a trzustka wydziela insulinę, która pomaga komórkom wykorzystać glukozę. Część zapasów organizm magazynuje w postaci glikogenu – w wątrobie i mięśniach – jako paliwo „na później”.
Dieta ketogeniczna polega na tym, że węglowodany ograniczamy bardzo mocno – zwykle do kilkudziesięciu gramów dziennie. W praktyce oznacza to jadłospis zawierający dużo tłuszczu, odpowiednią ilość białka i bardzo mało węglowodanów.
Co się wtedy dzieje?
Kiedy węglowodanów brakuje, organizm najpierw sięga po zmagazynowany glikogen. Gdy jego zapasy się kurczą, zaczyna w większym stopniu wykorzystywać kwasy tłuszczowe – pochodzące zarówno z jedzenia, jak i z zapasów zgromadzonych w ciele.
W wątrobie z kwasów tłuszczowych powstają wtedy ciała ketonowe. Stają się one alternatywnym źródłem energii między innymi dla mózgu, serca i mięśni.
Trzeba tu jednak dopowiedzieć coś bardzo ważnego: samo spalanie większej ilości tłuszczu jako paliwa nie oznacza jeszcze automatycznego spalania tkanki tłuszczowej z brzucha.
Jeżeli wraz z jedzeniem dostarczamy bardzo dużo tłuszczu i energii, organizm może korzystać przede wszystkim z tłuszczu znajdującego się na talerzu. Ketoza zmienia więc rodzaj wykorzystywanego paliwa, ale nie unieważnia bilansu energetycznego.
Aby zmniejszać zapasy tkanki tłuszczowej, nadal potrzebny jest deficyt energii.
Ten stan, w którym organizm w większym stopniu przestawia się z wykorzystywania glukozy na wykorzystywanie tłuszczu i ciał ketonowych, nazywamy ketozą.
I to jest sedno całej diety. Nie chodzi po prostu o „mniej jedzenia”, lecz o zmianę proporcji paliw, z których korzysta ciało.
Brzmi to dość rewolucyjnie, ale samo w sobie nie jest niczym egzotycznym. Niewielkie ilości ciał ketonowych organizm może wytwarzać również podczas dłuższej przerwy od jedzenia, na przykład w nocy.
Nie oznacza to jednak, że każdy po nocnym poście znajduje się już w wyraźnej ketozie odżywczej. Dieta ketogeniczna prowadzi do znacznie silniejszego i bardziej trwałego przesunięcia metabolizmu w stronę wykorzystywania tłuszczu i ketonów.
Czym jest ketoza odżywcza?
Tu dochodzimy do rozróżnienia, które jest absolutnie kluczowe i które, moim zdaniem, powinno pojawić się w każdym uczciwym tekście o keto.
Ketoza odżywcza to stan fizjologiczny i kontrolowany. Poziom ciał ketonowych we krwi rośnie, ale pozostaje w bezpiecznym zakresie, a organizm wciąż utrzymuje równowagę. To właśnie ten stan jest celem diety ketogenicznej u zdrowej osoby.
Zupełnie czym innym jest kwasica ketonowa – i tych dwóch pojęć nie wolno ze sobą mylić.
Kwasica ketonowa to stan zagrożenia życia, w którym poziom ciał ketonowych rośnie nadmiernie, a krew staje się niebezpiecznie kwaśna. Dotyczy przede wszystkim osób z cukrzycą typu 1 oraz, w określonych sytuacjach, osób z cukrzycą typu 2 – zwłaszcza przyjmujących niektóre leki.
To nie jest „mocniejsza wersja” ketozy odżywczej. To odrębny, groźny stan wymagający natychmiastowej pomocy medycznej.
Dlaczego piszę o tym tak wyraźnie?
Bo w internecie te dwa pojęcia bywają używane zamiennie, co rodzi albo niepotrzebny strach, albo – co gorsza – niebezpieczną beztroskę.
U większości zdrowych osób prawidłowo prowadzona dieta ketogeniczna nie prowadzi do cukrzycowej kwasicy ketonowej. Szczególna ostrożność jest jednak potrzebna przy cukrzycy, stosowaniu inhibitorów SGLT2, w okresie ciąży i karmienia piersią oraz podczas choroby, odwodnienia lub długotrwałego głodzenia.
Co naprawdę może dać dieta ketogeniczna?
Teraz najtrudniejsza część – ta, w której najłatwiej o nadużycia.
Postaram się oddzielić to, co wynika z badań, od tego, co jest tylko obietnicą. Omówię po kolei masę ciała, apetyt, gospodarkę cukrową i ciśnienie.
Masa ciała i apetyt
To obszar, w którym keto ma najwięcej do zaoferowania – przynajmniej w krótszym okresie. Wiele osób na diecie ketogenicznej chudnie, i to zauważalnie.
Składa się na to kilka rzeczy. Ograniczenie całych grup produktów może naturalnie zmniejszyć ilość spożywanej energii. Białko i tłuszcz zwykle zwiększają sytość, a wyeliminowanie słodyczy i wielu wysoko przetworzonych produktów może ograniczyć podjadanie.
Dla mnie właśnie ten aspekt – większe poczucie sytości – jest jednym z powodów, dla których chcę sprawdzić ten sposób odżywiania na sobie.
Trzeba jednak uczciwie dodać, że w dłuższej perspektywie przewaga keto nad innymi dobrze skomponowanymi dietami wcale nie jest oczywista.
Kluczem – jak niemal zawsze – pozostaje to, czy dany sposób odżywiania można utrzymać nie tylko przez trzy tygodnie, ale również znacznie dłużej.
Gospodarka cukrowa i insulinooporność
Tu robi się naprawdę ciekawie, ponieważ jest to obszar, w którym dieta niskowęglowodanowa ma wsparcie w poważnych źródłach – ale w konkretnym, ograniczonym zakresie.
Amerykańskie Towarzystwo Diabetologiczne w swoich standardach na 2026 rok wymienia dietę niskowęglowodanową – obok między innymi śródziemnomorskiej – wśród wzorców żywieniowych, które mogą pomagać w zapobieganiu cukrzycy typu 2 u osób z grupy ryzyka.
To ważne słowo: zapobieganiu, a nie automatycznym leczeniu.
Przy już rozpoznanej cukrzycy ADA formułuje zalecenia ostrożnie: u części osób można rozważyć ograniczenie węglowodanów, aby poprawić kontrolę glikemii.
To nie znaczy: „keto leczy cukrzycę”. To znaczy: „dla niektórych osób może być jedną z możliwych strategii”.
Co mówią konkretne liczby?
Metaanaliza badań z 2024 roku wykazała, że u osób z cukrzycą typu 2 bardzo niskowęglowodanowa dieta ketogeniczna wiązała się z umiarkowaną poprawą: spadkiem glukozy na czczo o około 12 mg/dl, obniżeniem hemoglobiny glikowanej HbA1c o około 0,29 punktu procentowego, poprawą wskaźnika insulinooporności oraz wzrostem stężenia cholesterolu HDL.
To realne efekty – ale umiarkowane, a nie cudowne.
Potrzebny jest też głos, który studzi nadmierny entuzjazm. Inne przeglądy badań zwracają uwagę, że po dwunastu miesiącach różnica w poziomie HbA1c między dietą ketogeniczną a dietami porównawczymi może być niewielka, a dowodów na długoterminową wyższość keto nad innymi strategiami jest mało.
Innymi słowy: efekty, które widać na początku, z czasem mogą się zacierać.
Dla mnie nie jest to argument przeciwko keto. To argument za tym, aby nie traktować go jak magii, lecz jak jedno z narzędzi, którego działanie trzeba spokojnie obserwować.
Ciśnienie – tu ostrożnie
Przy ciśnieniu muszę napisać najostrożniej, ponieważ właśnie tutaj krąży wiele zbyt śmiałych obietnic.
Dowody są niespójne. Jedna duża metaanaliza z 2024 roku nie wykazała, aby dieta ketogeniczna w istotny sposób obniżała ciśnienie skurczowe lub rozkurczowe.
Inna analiza, przeprowadzona wśród osób z cukrzycą typu 2, wykazała wprawdzie niewielki spadek ciśnienia, ale wynosił on około dwóch lub trzech milimetrów słupa rtęci. Nawet tam, gdzie pojawia się jakiś efekt, jest on więc mały i może wynikać raczej z utraty masy ciała niż z samej ketozy.
Dlatego powiem wprost: dieta ketogeniczna nie jest metodą leczenia nadciśnienia.
Jeśli ktoś ma podwyższone ciśnienie, odpowiednio dobrana dieta może być elementem szerszej zmiany stylu życia, prowadzonej pod opieką lekarza – ale nie zastępuje leków ani zaleconej terapii.
Ważne ostrzeżenie dotyczące leków
I tu wracam do sprawy, którą zapowiedziałam wcześniej, ponieważ jest zbyt ważna, aby wspomnieć o niej tylko mimochodem.
Nie wszystkie leki przeciwcukrzycowe stwarzają przy dużym ograniczeniu węglowodanów takie samo ryzyko.
Insulina i pochodne sulfonylomocznika mogą zwiększać ryzyko hipoglikemii, czyli zbyt niskiego poziomu glukozy. Z tego powodu ich dawki mogą wymagać szybkiej korekty przez lekarza.
Przy inhibitorach SGLT2, takich jak empagliflozyna czy dapagliflozyna, problem jest inny. Połączenie tych leków z dietą ketogeniczną może zwiększać ryzyko kwasicy ketonowej- również takiej, w której poziom glukozy nie jest bardzo wysoki.
Z tego powodu podczas stosowania inhibitorów SGLT2 nie powinno się samodzielnie rozpoczynać bardzo niskowęglowodanowej diety ketogenicznej.
Metformina oraz leki z grupy agonistów receptora GLP-1, stosowane samodzielnie, zwykle nie powodują hipoglikemii. Nie oznacza to jednak, że przy dużej zmianie sposobu żywienia można pominąć lekarza. Znaczenie mają pozostałe przyjmowane leki, stan zdrowia, nawodnienie i możliwe działania niepożądane.
Osoby przyjmujące leki na nadciśnienie, zwłaszcza leki moczopędne, powinny regularnie kontrolować ciśnienie i zwracać uwagę na zawroty głowy, osłabienie oraz objawy odwodnienia.
Na początku diety ketogenicznej zmienia się wydalanie wody i sodu, a wraz ze spadkiem masy ciała u części osób może obniżać się również ciśnienie. Dawki leków może jednak zmienić wyłącznie lekarz.
To jest dokładnie taka sytuacja, w której nie wolno działać w pojedynkę. Zmianę diety u osoby leczonej farmakologicznie – takiej jak mój mąż – najlepiej zaplanować razem z lekarzem, który może zdecydować o częstszych pomiarach, badaniach oraz ewentualnej korekcie leczenia.
Napiszę to bez owijania: to nie jest ostrożność „na wszelki wypadek”. To warunek bezpieczeństwa.
Dlaczego keto nie jest odpowiednie dla każdego?
Dieta ketogeniczna, przy całym swoim potencjale, zdecydowanie nie jest dietą dla wszystkich. Istnieją sytuacje, w których wymaga dużej ostrożności, specjalistycznego nadzoru albo może być przeciwwskazana.
Szczególna ostrożność i rozmowa z lekarzem przed rozpoczęciem keto dotyczą osób z cukrzycą leczoną lekami oraz osób z farmakologicznie leczonym nadciśnieniem, z powodów, które opisałam wcześniej.
Dotyczy to także osób z chorobami pęcherzyka żółciowego lub po jego usunięciu, ponieważ gwałtowne zwiększenie ilości tłuszczu może nasilać dolegliwości trawienne, oraz osób z zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej.
Wśród stanów, w których dieta ketogeniczna może być przeciwwskazana lub wymaga szczególnego nadzoru, wymienia się zaawansowaną chorobę nerek, zaawansowaną chorobę wątroby oraz ostre zapalenie trzustki.
Przy chorobach nerek warto zatrzymać się na chwilę. Dowodów na długoterminowe korzyści z keto u osób z przewlekłą chorobą nerek jest niewiele, a niektóre wersje tej diety mogą dostarczać dużo tłuszczów nasyconych lub zbyt dużą ilość białka.
To nie jest sposób odżywiania, który osoba z chorymi nerkami powinna rozpoczynać bez specjalistycznego nadzoru.
Osobno trzeba wymienić ciążę i karmienie piersią. Bezpieczeństwo restrykcyjnej diety ketogenicznej w tych okresach nie zostało wystarczająco potwierdzone, a silne ograniczenie całych grup produktów może zwiększać ryzyko niedoborów.
Jest też sytuacja, która wymaga szczególnej rozwagi: aktualne lub przebyte zaburzenia odżywiania. Dieta oparta na ścisłych regułach i wykluczaniu wielu produktów może u osoby z taką historią uruchamiać niezdrowe mechanizmy.
Wspólny mianownik jest prosty: im więcej dzieje się w organizmie – przyjmowane leki, choroby przewlekłe, ciąża – tym mniej jest to decyzja do podjęcia w pojedynkę, a tym bardziej temat do rozmowy z lekarzem.
Keto nie jest niewinnym „jedzeniem mniejszej ilości węglowodanów”. To realna zmiana metaboliczna i tak właśnie należy ją traktować.
Zaczynam, ale nie ogłaszam jeszcze sukcesu
Postanowiłam spróbować diety ketogenicznej, ale nie chcę już na początku pisać, że znalazłam idealne rozwiązanie.
Dopiero obserwuję swój organizm.
Interesuje mnie nie tylko masa ciała, lecz również obwód talii, apetyt, poziom energii, sen, trawienie, samopoczucie oraz wyniki badań. Chcę też sprawdzić, czy sposób odżywiania, który dobrze wygląda na papierze, będzie możliwy do utrzymania w zwykłym życiu.
Kupiłam paski do badania ketonów i glukozy w moczu, airfryer oraz zebrałam około stu przepisów ketogenicznych. Mam więc teorię, narzędzia i całkiem sporą książkę kucharską.
Teraz trzeba jeszcze oddzielić przepisy, które są pełnowartościowymi posiłkami, od takich, które jedynie dobrze prezentują się pod etykietą „keto”.
Nie chcę przedstawiać własnego doświadczenia jako dowodu, że dieta ketogeniczna będzie odpowiednia dla każdej kobiety po menopauzie. Chcę natomiast pokazać tę drogę uczciwie – razem z efektami, trudnościami, pytaniami i ewentualnymi błędami.
Bo być może keto okaże się sposobem odżywiania, który będzie mi służył. Być może po pewnym czasie przejdę na mniej restrykcyjną dietę niskowęglowodanową. A może mój organizm pokaże mi jeszcze inną drogę.
Na dziś wiem jedno: nie chcę kolejnej diety opartej na zakazach i obietnicach. Chcę zrozumieć, co robię i dlaczego to robię.
Co w kolejnym odcinku?
W następnym artykule opowiem o tym, jak bezpiecznie rozpocząć dietę ketogeniczną.
Przyjrzymy się temu, jak ograniczać węglowodany, ile potrzebujemy białka, z jakich tłuszczów warto korzystać, dlaczego warzywa nadal mają znaczenie oraz skąd biorą się osłabienie, bóle głowy i tak zwana „keto grypa”.
Porozmawiamy również o wodzie, sodzie, potasie i magnezie – bo czasami problemem na początku keto nie jest brak silnej woli, lecz zwyczajnie brak elektrolitów.
Jeżeli rozważasz dietę ketogeniczną, nie musisz od razu wyrzucać z kuchni wszystkiego, co zawiera węglowodany, i kupować zapasu boczku na pół roku.
Najpierw warto zrozumieć własny organizm.
I od tego właśnie zaczynamy.
Ważna informacja
Ten artykuł ma charakter edukacyjny i informacyjny. Łączy omówienie badań naukowych z moimi osobistymi obserwacjami i doświadczeniami. Nie stanowi porady medycznej, diagnozy ani indywidualnego zalecenia dietetycznego i nie zastępuje konsultacji z lekarzem lub dietetykiem klinicznym.
Dieta ketogeniczna może wpływać na poziom glukozy, ciśnienie, gospodarkę wodno-elektrolitową oraz działanie niektórych leków. Osoby chorujące przewlekle, przyjmujące leki, będące w ciąży lub karmiące piersią powinny omówić zmianę sposobu żywienia ze specjalistą. Nie należy samodzielnie odstawiać leków ani zmieniać ich dawek.
Opisane przeze mnie doświadczenia są indywidualne i nie stanowią dowodu, że taki sposób żywienia będzie odpowiedni lub skuteczny dla każdej osoby.
Źródła
- Daley S.F. i wsp., The Ketogenic Diet: Clinical Applications, Evidence-based Indications, and Implementation, StatPearls, NCBI Bookshelf, aktualizacja 2025.
Źródło dotyczące zasad diety ketogenicznej, ketozy, proporcji makroskładników, możliwych zastosowań, działań niepożądanych i przeciwwskazań. - Hall K.D. i wsp., Energy expenditure and body composition changes after an isocaloric ketogenic diet in overweight and obese men, „The American Journal of Clinical Nutrition”, 2016.
Badanie pokazujące, że większe spalanie tłuszczu jako paliwa nie musi automatycznie oznaczać większej utraty tkanki tłuszczowej, jeśli ilość dostarczanej energii pozostaje podobna. - Gibson A.A. i wsp., Do ketogenic diets really suppress appetite? A systematic review and meta-analysis, „Obesity Reviews”, 2015.
Metaanaliza dotycząca wpływu ketozy na głód, apetyt i uczucie sytości. - American Diabetes Association Professional Practice Committee, Standards of Care in Diabetes 2026 – Prevention or Delay of Diabetes and Associated Comorbidities, „Diabetes Care”, 2026.
Wytyczne wymieniające dietę niskowęglowodanową jako jeden z możliwych wzorców żywieniowych w profilaktyce cukrzycy typu 2 u osób ze stanem przedcukrzycowym. - American Diabetes Association Professional Practice Committee, Standards of Care in Diabetes 2026 – Facilitating Positive Health Behaviors and Well-being, „Diabetes Care”, 2026.
Źródło dotyczące ograniczania węglowodanów u osób z cukrzycą, konieczności indywidualnego doboru diety oraz unikania diet bardzo niskowęglowodanowych podczas stosowania inhibitorów SGLT2. - Ghasemi P. i wsp., Impact of very low carbohydrate ketogenic diets on cardiovascular risk factors among patients with type 2 diabetes, „Nutrition & Metabolism”, 2024.
Metaanaliza 29 badań, z której pochodzą podane w artykule wyniki dotyczące glukozy na czczo, HbA1c, HOMA-IR, HDL oraz niewielkich zmian ciśnienia. - Goldenberg J.Z. i wsp., Efficacy and safety of low and very low carbohydrate diets for type 2 diabetes remission, „The BMJ”, 2021.
Przegląd systematyczny i metaanaliza pokazujące, że krótkoterminowe korzyści diet niskowęglowodanowych mogą z czasem maleć, a dowody dotyczące trwałej przewagi po 12 miesiącach są ograniczone. - Amini M.R. i wsp., Effect of ketogenic diet on blood pressure: A GRADE-assessed systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials, „Nutrition, Metabolism and Cardiovascular Diseases”, 2024.
Metaanaliza 23 badań randomizowanych, która nie wykazała istotnego wpływu diety ketogenicznej na ciśnienie skurczowe ani rozkurczowe. - Rodzeń Ł. i wsp., The Ketogenic Diet in the Prevention and Treatment of Hypertension (HTN), „Biomedicines”, 2026, 14(8), 1728.
Aktualny przegląd narracyjny dotyczący możliwego wpływu diety ketogenicznej na ciśnienie oraz mechanizmów, które mogą w tym uczestniczyć. - Umpierrez G.E. i wsp., Hyperglycemic Crises in Adults With Diabetes: A Consensus Report, „Diabetes Care”, 2024.
Międzynarodowy raport dotyczący cukrzycowej kwasicy ketonowej, jej rozpoznawania, czynników ryzyka i leczenia. - Dyńka D. i wsp., The ketogenic diet is not for everyone: contraindications, side effects, and drug interactions, „Annals of Medicine”, 2026.
Przegląd dotyczący przeciwwskazań, działań niepożądanych i interakcji keto z insuliną, pochodnymi sulfonylomocznika, inhibitorami SGLT2, metforminą, lekami GLP-1, lekami moczopędnymi i przeciwnadciśnieniowymi. - Joshi S., Shi R., Patel J., Risks of the ketogenic diet in CKD – the con part, „Clinical Kidney Journal”, 2024.
Publikacja omawiająca ograniczone dane i potencjalne zagrożenia związane z dietą ketogeniczną u osób z przewlekłą chorobą nerek. - Marlatt K.L. i wsp., Body composition and cardiometabolic health across the menopause transition, „Obesity”, 2022.
Źródło dotyczące zmian składu ciała, rozmieszczenia tkanki tłuszczowej i ryzyka metabolicznego w okresie menopauzalnym.
Po tej ponownej kontroli znalazłem tylko jedno zdanie, które warto nieznacznie doprecyzować.
Zamiast:
Zdrowa osoba na dobrze prowadzonej diecie ketogenicznej nie „wpada” po prostu w cukrzycową kwasicę ketonową.
lepiej:
U większości zdrowych osób prawidłowo prowadzona dieta ketogeniczna nie prowadzi do cukrzycowej kwasicy ketonowej. Szczególna ostrożność jest jednak potrzebna przy cukrzycy, stosowaniu inhibitorów SGLT2, w okresie ciąży i karmienia piersią oraz podczas choroby, odwodnienia lub długotrwałego głodzenia.
To jest dokładniejsze, ponieważ kwasica niezwiązana z cukrzycą zdarza się bardzo rzadko, ale została opisana między innymi podczas laktacji i przedłużonego głodzenia. Pozostałe najważniejsze twierdzenia w artykule mają teraz właściwe oparcie w źródłach.